Maand: maart 2022

Trijnie Meems: ‘Het belangrijkste als kerk is er voor je naaste te zijn’

In Nederland heerst nog steeds een groot taboe op schulden. Gelukkig collecteren steeds meer kerken voor mensen met financiële problemen. Hiermee wordt ook het onderwerp bespreekbaar en zijn er meer financiële middelen beschikbaar om mensen in de schuldproblematiek te helpen. Zo collecteerde de Salvatorkerk van de Protestantse Kerk Arnhem-Zuid in het afgelopen jaar voor SchuldHulpMaatje. We spraken hierover met Trijnie Meems, één van de vijf diakenen die dit tot stand heeft gebracht. Via Kerk in Actie zet Trijnie samen met haar diaken-collega Hanneke Nieuwland ieder jaar een aantal projecten op een rijtje. Om vervolgens met de gehele diaconie gezamenlijk het project voor het komende jaar te kiezen. Hierin proberen ze een juiste balans te creëren. Zo collecteren ze het ene jaar voor armoede in het buitenland en het volgende jaar voor hulp dichtbij huis. Voor 2020 kozen ze voor het project SchuldHulpMaatje. Een bewuste keuze als je het Trijnie vraagt. “De één zal meer met dit project hebben dan de ander, maar het allerbelangrijkste als kerk is er voor je naaste te zijn. Omkijken naar een ander kan op meerdere manieren. Of dat nu gaat om het delen van een kerstgroet, het bezoeken van mensen thuis, eten inzamelen voor de voedselbank of het financieel ondersteunen van projecten als SchuldHulpMaatje. Wij vinden het als kerk belangrijk om om te zien naar een ander die in narigheid zit. Ook bij schulden of júist bij schulden. Je kan denken eigen schuld, dikke bult, maar iedere situatie is anders. Kijk maar eens om je heen, ook buiten je eigen schuld om kan je in problemen raken. Geld is heel belangrijk in het leven. Je wordt er niet gelukkiger door, maar als je het niet hebt wordt je misschien wel heel ongelukkig.” Het inzamelen van de gaven voor het gekozen project doet de gemeente van Trijnie op een bijzondere manier. Ze noemen dit het kistjesproject. Dit kistje staat bij de uitgang van de kerk, waar mensen hun financiële bijdrage in kunnen doen. Naast de aankondiging via het kerkblad, hangt er boven het kistje een poster met het doel en uitleg. Juist in deze tijd is het belangrijk ook je eigen kerk niet te vergeten. En dat doet gemeente Arnhem-Zuid. Naast het kistjesproject wordt in de kerkdiensten gecollecteerd. De opbrengst is onder andere voor het diaconaat en hiermee voor de kerkelijke gemeente. De predikant en diaconale leden gaan bij mensen thuis op bezoek om hulp te bieden bij dat wat er speelt. Denk hierbij aan het doorverwijzen naar een arts of het wijkteam, maar ook wordt met regelmaat gesproken over financiën. Zo komt het binnen de gemeente ook voor dat er financiële ondersteuning nodig is. Daar voorziet de diaconie dan graag in. Door de financiële gevolgen van COVID-19 is dit project misschien wel nóg belangrijker geworden. SchuldHulpMaatje is daarom erg dankbaar dat de diaconie van PKN Arnhem-Zuid heeft besloten ook in 2021 weer voor dit project te collecteren.
Wilt u als kerk ook collecteren voor het werk van SchuldHulpMaatje? Of wilt u als diaconie naast geld geven ook mensen begeleiden naar een schuldenvrij leven? Neem dan contact op met Tom Kolsters. Hij voorziet u graag van informatie: mail naar tom.kolsters@schuldhulpmaatje.nl.

Diaken Iwan Osseweijer: ‘Op weg gaan en vertrouwen dat de Heer zal voorzien’

Aan armoede en schulden willen veel kerken iets doen. Maar hoe kom je mensen met geldzorgen op het spoor? Een probleem dat je als kerk heel praktisch mag oppakken volgens diaken Iwan Osseweijer. Met geloof èn vertrouwen.

Diaken Iwan werkt in het ‘noordelijkste puntje’ van het rooms-katholiek bisdom Rotterdam. Naast zijn werk voor de Willibrordusparochie in Lisse, Hillegom en De Zilk en actieve rol als voortrekker van SchuldHulpMaatje-locaties Lisse en Hillegom is hij ook vader en echtgenoot.

“Het diaconaat is geen functie, maar een leven in dienstbaarheid. Daar hoort bij dat ik me hard maak voor de kwetsbaren en de armen.” Iwan is oproepbaar in het hele bisdom, maar de bisschop houdt vaak wel rekening met zijn gezin. Zijn vrouw is niet-kerkelijk, maar toch kan hij op haar onmisbare steun rekenen: “Ze vond het ook goed om onze kinderen te laten dopen. Soms is er wel een kleine spagaat tussen wat de bisschop en mijn vrouw willen, maar daar komen we altijd goed uit. En ze zet me ook regelmatig met beide pootjes op de grond. Het is heel goed voor mij dat ik getrouwd ben!”

Schaamtecultuur

De grootste uitdaging van zijn werk noemt Iwan om armoede en ellende op het spoor te komen. “SchuldHulpMaatje heeft ook dat spel Taboedoorbrekers. Dat taboe is heel ingewikkeld! Bij collega’s of in andere kerken is het overal dezelfde uitdaging. Er is genoeg geld en bereidwilligheid, maar we zouden graag wat meer willen helpen.”

Alle 19.000 parochianen bezoeken is ondoenlijk. Iwan komt vooral in aanraking met geldzorgen door goed op te letten tijdens zijn werk. Ook laat hij zich graag zien in de omgeving om aan een netwerk te bouwen. Altijd met zijn ‘boordje’ aan, dat maakt hem herkenbaar en toegankelijk.

Bij SchuldHulpMaatje Lisse was diaken Iwan voorheen betrokken als kwartiermaker. “Van onze drie dorpen is Lisse de meest welvarende. Je zegt daar niet dat je arm bent, zo werkt de schaamtecultuur.” In Hillegom initieerde Iwan de stichting die daar nu in oprichting is voor SchuldHulpMaatje. Het is een mooi proces, al ging dit eerst niet vanzelf. “De parochie was bang dat er nooit genoeg vrijwilligers zouden komen. Toen zei ik: “Begin nou met een intentieverklaring. Ik pak het verder op, maar we moeten ook geloof hebben dat de Heer zal voorzien!” We gaven er bekendheid aan en heel wonderlijk: de één na de ander meldt zich aan als vrijwilliger.”

Naar Emmaüs

Diaken Iwan kreeg de handen op elkaar bij vier verschillende kerken, nadat hij zelf enthousiast werd over het concept van SchuldHulpMaatje. Iwan: “Een maatje zegt niet: “Arme stumper, ik neem het wel van je over, ik begrijp het wèl. Foei, zondig niet meer!” Dat is niet duurzaam en geeft geen zelfvertrouwen. Laat mensen juist voelen dat ook zij kind van God zijn.”

Iwan ziet het ook graag in een bijbels perspectief: “Als een leerling trekkend naar Emmaüs loop je mee, samen met de Heer. De ene keer ben je die leerling en de andere keer ben je als de Heer, maar je loopt samen op! Je bouwt aan eigenwaarde en je maakt iemand inzichtelijk waar hij mee bezig is. En als hulpvrager geldt: fouten kun je weer herstellen en je hebt altijd een tochtgenoot. De ene keer zichtbaar in een vrijwilliger, de andere keer niet, maar ook dan is de Heer bij je!”

Voor over vijf jaar is Iwans hoop dat SchuldHulpMaatje niet meer nodig zal zijn in de Bollenstreek. Iwan: “Maar dat is natuurlijk een utopie, er ligt werk genoeg. Mijn droom is dat de diaconie nog meer in het hart van de gemeenschap komt en een plek krijgt in de liturgie. Niet alleen collectes, maar dienstbaarheid als integraal onderdeel van het kerkelijk leven van mensen.”

Geloven en vertrouwen

Over een advies voor SchuldHulpMaatje-locaties in oprichting hoeft diaken Iwan niet lang na te denken: “Naar mijn idee blijft het vaak steken omdat we teveel kletsen, zonder iets te doen en gewoon te geloven. Lokale en kerkelijke cultuurverschillen zijn soms echt een uitdaging, maar loop er niet voor weg. Benoem het en kijk hoe je samen verder kunt. Als je ze op waarde weet te schatten in het grotere geheel van Gods koninkrijk, dan is het juist een hele mooie weg om te gaan!”

Maar zijn grootste advies is het vertrouwen dat de Heer je bijstaat in je roeping. “Zowel het bijbelse Griekse woord ‘pisteuo’ als het Engelse ‘faith’, betekent geloven en vertrouwen in één. Dat moet veel meer ons hart doordringen, zodat we weer gewoon dingen durven te gaan doen. Loop maar die weg van Jeruzalem naar Emmaüs, je ontdekt later wel dat de Heer steeds met je meeliep.”


Wilt u graag tips en hulpmiddelen hoe u als kerk meer mensen met geldzorgen kunt bereiken en helpen? Of denkt u erover na om bij u in de buurt een locatie van SchuldHulpMaatje te starten? Neem dan contact op met Tom Kolsters voor meer informatie: tom.kolsters@schuldhulpmaatje.nl.

Jos Deckers: ‘Oma’s bewogenheid met mensen was mijn voorbeeld’

Als pastoraal werker en voorzitter van de Parochiële Caritas Instelling (PCI) Heilig Kruis in Nuenen helpt Jos Deckers al vele jaren mensen met geldzorgen. Dankzij zijn oma raakte hij geïnspireerd om zich in te zetten tegen armoede en schulden. Een werkgroep onderzoekt nu of SchuldHulpMaatje als lokale stichting in Nuenen aan de slag kan.

De parochie was ruim 16 jaar Deckers’ werkgever in Nuenen. In 2015 kwam het moment van zijn pensioen. Dit was voor hem geen reden om zijn pastorale taken los te laten. Bij zijn afscheid werd direct de nieuwe caritas-instelling opgestart waarvan hij sindsdien voorzitter is. Een caritas staat vanuit christelijke overtuiging klaar om personen, gezinnen en groepen met materiële noden hulp te bieden via giften en renteloze leningen. Ook verwijst de PCI waar nodig naar deskundige hulp. Hiernaast is Deckers nog als vrijwillig pastor betrokken bij kloostergemeenschap De Zusters van Liefde in Schijndel.

Een van de weinigen “Nuenen is een bijzondere gemeente”, vertelt Deckers. “Er is niet veel sociale woningbouw en vooral veel koopwoningen, want er is veel welstand. Er wonen dus relatief weinig minima, maar de nood is extra hoog voor wie het betreft.” Hij legt uit dat mensen met een kleinere beurs in het actieve, verenigingsrijke dorp aan veel dingen niet mee kunnen doen en buiten de boot vallen. “In een Eindhovense volkswijk ben je één van de velen, maar in Nuenen zul je altijd één van de weinigen zijn. Dat maakt het isolement nog schrijnender.” Om deze reden werken in Nuenen de parochie en de Protestantse gemeente nauw samen om mensen met geldproblemen te vinden en te helpen. De lijnen met het lokale maatschappelijk werk en Vluchtelingenwerk zijn kort. Deckers: ‘Samenwerken en expertise delen met vergelijkbare instanties en overheden is erg belangrijk.’

Antenne Na zijn eerste jaren als pastor in het armere arbeidersdorp Boxtel, kwam Jos Deckers in 1999 in Nuenen werken als parochiepastor. “In die rol kom je allerlei situaties tegen. Je moet er wel een antenne voor hebben dat er soms méér aan de hand is. Achter geestelijke nood of een religieuze vraag zitten regelmatig hele praktische of financiële problemen.” Zelfredzaamheid bereiken is altijd de insteek van de hulp. Waar nodig wordt ook verwezen naar maatschappelijk werk en andere hulpinstanties. “Er bestaan zó veel regelingen en ondersteuningsmogelijkheden. Maar als mensen het Nederlands al niet goed machtig zijn, dan komen ze er op de website van de gemeente niet uit. Dan zullen zij ook niet gauw de eerste stap naar hulp zetten.”

Oma De roeping om mensen met schulden te helpen heeft Deckers niet van een vreemde. Zijn oma was voorzitter van de Elizabethvereniging in Den Bosch. In de periode van crisis en wederopbouw rondom de Tweede Wereldoorlog hielp zij Bosschenaren met geldproblemen op een unieke manier. Deckers: “In die tijd kon je bij de slager, bakker en melkboer nog ‘op de pof’ kopen. Mensen raakten soms flink in de schulden en kwamen dan bij oma om alle achterstanden op een rij te zetten. Zij ging daarna persoonlijk langs bij winkeliers en instanties om de schulden uit te onderhandelen, zodat haar hulpvragers met een schone lei konden beginnen.”

Deckers’ oma maakte vervolgens duidelijke afspraken met de schuldenaars en gaf hen een stok achter de deur. Deckers: “Ze sprak af om iedere week samen het loon te verdelen in kleine porties; voor de huur, gas en licht, voor eten… én een deel om de schuld af te betalen. Zo leerde zij mensen budgetbeheer en de schuld werd gaandeweg afgelost aan de Elizabethvereniging. Het is een vorm van bemoeizorg die toen nog kon!”, lacht Deckers.

Bewogenheid voor nood Zijn oma’s sterke rechtvaardigheidsgevoel en haar bewogenheid voor de nood van mensen was een voorbeeld voor Deckers. Hij genoot er als kind van hoe ze soms vol blijdschap vertelde dat het weer gelukt was om iemand uit de rode cijfers te krijgen. “Het was een klein vrouwke, dat in haar eentje in de slechte wijken rondstiefelde, waar zelfs politieagenten altijd met zijn tweeën naartoe gingen. Ze werd gedreven door de nood in de samenleving, maar ging daar heel praktisch mee om en zocht vanuit de mogelijkheden naar oplossingen.” Wat Deckers nu nog terugziet van haar werkwijze is dat de PCI rentevrije leningen verstrekt en een deel kwijtschelding verleent aan mensen die trouw afbetalen.

Belangrijke signaleringsrol “We zijn als PCI blij met het lokale initiatief van SchuldHulpMaatje”, zegt Deckers. De intentieverklaring voor oprichting is getekend en een werkgroep onderzoekt vanaf dit najaar de haalbaarheid naast het bestaande maatschappelijk werk. Deckers: “De kerken in Nederland hebben een belangrijke signaleringsrol bij lokale armoede, ook naar de politiek. En zij kunnen vaak klaarstaan als andere middelen tekortschieten en waardevolle samenwerkingen aangaan. In echte noodsituaties maakt dat een groot verschil voor mensen.”


Wilt u graag tips en hulpmiddelen hoe u als kerk meer mensen met geldzorgen kunt bereiken en helpen? Of denkt u erover na om bij u in de buurt een locatie van SchuldHulpMaatje te starten? Neem dan contact op met Tom Kolsters voor meer informatie: tom.kolsters@schuldhulpmaatje.nl.