De menselijke maat bij schuldhulpverlening

De gemeente Den Bosch heeft veel en goede initiatieven om mensen met schulden te helpen, waar SchuldHulpMaatje Den Bosch er één van is. Wethouder Marianne van der Sloot brengt die initiatieven graag onder de aandacht. “De gemeente wil mensen van hun schulden afhelpen en minstens net zo graag van de schaamte die daar bij komt kijken.”

Schokkende cijfers over schulden
Marianne wil een aantal dingen duidelijk maken over schulden. Veel meer mensen dan je denkt hebben ze, iedereen kan ze krijgen en het is ook gevaarlijker dan je zou denken. “Schulden hebben invloed op je bestaanszekerheid. Als je daar onzeker over bent, beïnvloed dat je gezondheid op elk mogelijk vlak. De Wereldgezondheidsorganisatie erkent dat. Het probleem is dus nóg dringender dan het al lijkt.”
De cijfers liegen er niet om. In Den Bosch heeft 8,5 % procent van de huishoudens problematische schulden. De gemiddelde schuld stijgt, tot 35.000 euro gemiddeld. Ook worden zo’n 2400 kinderen door schulden getroffen.

Onzichtbare schaamte
“Mensen met schulden hebben vaak tegenslagen gehad op twee van de volgende drie vlakken: gezondheid, werk en relaties. Precies die dingen die je nooit helemaal in de hand hebt. Dus schaam je ook niet voor schulden,” zegt Marianne. En toch is er schaamte. Bij de jongere die denkt dat ‘iedereen behalve ik het voor elkaar heeft’, wat regelmatig slechts online schijn is: leeftijdsgenoten hebben regelmatig schulden bij bedrijven als Klarna. Een ondernemer kan zich schamen, omdat die te trots is om te zeggen dat het niet goed gaat met het bedrijf en pas jaren later voor hulp aanklopt, of te lang heeft vertrouwt dat het bedrijf nog winst ging maken.
“Schulden zijn door schaamte minder zichtbaar. Als we openlijker praten over dit kruisje op het spreekwoordelijke huisje, geeft dat de schuldhulpverlening een enorme zet in de goede richting.” Marianne roept Bosschenaren dus op: “Vraag alsjeblieft hulp als dat nodig is. We kunnen uitstekende hulp bieden.”

SchuldHulpMaatje als hulp in Den Bosch
SchuldHulpMaatje is niet het enige initiatief in Den Bosch voor hulp bij schulden, maar Marianne vindt het wel een mooi voorbeeld van waarom het zo effectief is. “Het is mede opgezet in Den Bosch door de kerken in de omgeving, vanuit hun wil om naastenliefde te tonen. Diezelfde naastenliefde zie ik ook bij de betrokken mensen. Ze zijn erg benaderbaar en dat helpt om de drempel voor hulpvragen te verlagen. De manier van werken is heel menselijk.” Die menselijke benadering is precies wat er voor nodig is om de schaamte uit het onderwerp schulden te halen. Want, zo blijkt: dat werkt.

Schuldhulpverlening menselijk maken
Den Bosch heeft veel initiatieven voor armoedebestrijding en hulp bij schulden. Marianne is vooral trots op de werkwijze. SchuldHulpMaatje, het STA-netwerk, Stichting Leergeld, Vincencius, Quiet: allemaal werken ze op een manier die mensen in de problemen van armoede of schulden menselijk behandelen. Dus niet als nummertje, maar ook niet als iemand die alleen maar zielig is en zelf niets kan. “Er wordt echt vanuit waardigheid en met het hart gewerkt en ik ben echt trots dat mijn gemeente zich daar zo hard voor maakt. Daarmee hebben wij als gemeente een groot, krachtig vangnet. Het loket bij Weener is daar een mooi voorbeeld van. Als je in de schulden zit, word je niet met een flyer en een telefoonnummer naar huis gestuurd om contact met je schuldeiser op te nemen. Daar zijn afzonderlijke loketten van bijvoorbeeld de belastingdienst en DUO, zodat een medewerker je meteen kan helpen.”

Buurman en burgermeester
Marianne houdt via de Vereniging van Nederlandse Gemeenten contact met de betrokken staatsecretaris en minister om te bekijken wat er landelijk en lokaal werkt en wat voor gegevens er zijn. Marianne is blij dat die inzichten en contacten heeft, maar vindt wel: hoe lokaler, hoe beter. Ook in Den Bosch zelf: “als de burgermeester kan helpen, doet die dat met liefde. Maar als de buurman het kan, heeft dat de voorkeur. Armoede en de schaamte van schuld bestrijden gaat het beste met de kortst mogelijke lijntjes. Op landelijk niveau doet Den Bosch dat uitstekend en daar ben ik erg trots op.”

door Nadine van de Sande, communicatiemedewerker Sint-Janskathedraal