Of het nu gaat om een kop koffie, een lunch of hulp bij formulieren: in de Ontmoetingswinkel in Geleen kunnen mensen met uiteenlopende vragen terecht. Ook voor een goed gesprek of om de eenzaamheid te ontlopen. “Sommigen zeggen: zonder jullie had ik het niet gered.”
Lindenheuvel is een oude mijnwerkerswijk waar veel mensen kampen met eenzaamheid en psychische problematiek. Midden in de wijk staat de Ontmoetingswinkel van het Leger des Heils, die zes dagen per week open is. “Wij zijn een soort herberg,” zegt Geertje Büter, voorganger bij Christengemeente De Levensboom in Maastricht en vrijwilliger bij de Ontmoetingswinkel. Mensen komen langs voor een gesprek of een lunch, om kleding te kopen of omdat ze praktische hulp nodig hebben bij hun financiën, formulieren of huisvesting. “Een keer per week is er iemand aanwezig die daarbij helpt.”
Stamkroeg
Nog belangrijker is volgens Geertje de warmte: “Iedereen krijgt bij ons een knuffel. Soms blijven mensen zelfs bij de balie wachten tot ze die krijgen. Het gaat om een luisterend oor, een schouder.” Elke dag komen er zo’n vijftig mensen, ongeveer twintig daarvan zijn vaste bezoekers. Sommigen komen dagelijks of staan al om elf uur voor de deur en blijven de hele dag. “Die moeten we echt naar buiten schuiven. Het lijkt hier soms net een soort stamkroeg”, lacht Geertje.
Waar ze ook voor komen, iedereen is welkom. “Veel mensen hebben te maken met eenzaamheid. Er zijn ook mensen die niks te eten hebben. Een heel lieve man uit de buurt mag elke dag bij de Jumbo spullen ophalen die bijna over datum zijn. Die deelt hij dan hier uit aan de bezoekers. Er zijn ook mensen met psychische problemen. Soms zitten ze alleen maar, of ze lopen de winkel in en uit.”
Dat wijkbewoners elkaar hier ontmoeten, helpt om los te komen uit de eenzaamheid. Soms levert dat nog iets extra’s op. “Er kwam eens een meneer kleren brengen, en een andere meneer kwam iets kopen – bleken ze vroeger bij elkaar op de lagere school te hebben gezeten. Daar is een vriendschap uit ontstaan.”
Het belangrijkste bij de Ontmoetingswinkel is volgens Geertje om er te zijn voor de bezoekers. “Vaak gaat het erom dat je bij iemand gaat zitten en luistert, maar soms ga ik bijvoorbeeld met iemand mee naar medische afspraken. Er zijn bezoekers die gezegd hebben: zonder jullie had ik het niet gered.”
Het geeft haar, net als de andere vrijwilligers, enorme voldoening als ze bezoekers ziet veranderen. “Een man die voorheen verslaafd was en geestelijk in nood zat, komt al twee of drie jaar bij de Ontmoetingswinkel. Hij bouwt nu zijn methadon af, heeft een huisje, en komt langzaam weer terug in de maatschappij.”
Open
Goede communicatie is belangrijk, onderstreept ze. Haar eigen familie heeft de Ontmoetingswinkel samen met het Leger des Heils opgezet omdat ze zagen dat er zoveel eenzaamheid in de buurt was. Het plan zorgde voor veel bezorgdheid en vooroordelen in de wijk. “Mensen vroegen zich af: komen hier allemaal drugsverslaafden? We zijn steeds open geweest over wat we doen. Dat helpt.”
Veel vaste bezoekers zijn psychisch kwetsbaar. Dat levert sporadisch moeilijke situaties op. “Maar dan zoeken we altijd naar oplossingen. We gaan altijd het gesprek aan, winkels in de buurt kunnen overlast melden. We hebben goede contacten met de boa’s uit de wijk, die komen regelmatig even koffie drinken. En we delen ook veel via Facebook en TikTok. Mensen reageren positief op openheid.”
Doorgaan
Ook de politiek kan tegenwerken, merkte Geertje toen ze als vrijwilliger werkte in het slaaphuis van het Leger des Heils in Maastricht. “We zagen de problematiek verschuiven van verslaving naar psychische problemen. Eerst werden we gesteund door de gemeente doordat er een politicus was die achter ons werk stond. Maar hij is overleden en het politieke klimaat is veranderd. Het aantal slaapplaatsen is daardoor sterk verminderd. “We doen wat we moeten doen. Dat is spijtig, want men gaat voorbij aan de problematiek. De mensen die je helpt, worden hierdoor gepakt. Als de politiek achter je staat, kun je veel betekenen.”
En dat wil ze juist het liefste: iets betekenen voor zoveel mogelijk mensen. “Ik heb zelf geen fijne jeugd gehad en veel pijn beleefd. Dat heeft me gevoelig gemaakt voor mensen die lijden. Oplossen kan ik het niet, maar ik wil het wel verzachten. Als mensen dan uit de put klimmen en weer initiatief nemen – dat is net zo mooi als wanneer je een baby geboren ziet worden.”