Hoe signaleer je geldzorgen als niemand daar zomaar over praat? De Kerk in Nesselande zette de gemeente aan het denken met de boekjes over levenskruispunten en het boekje Hoopgevers. “Ook in deze vinexwijk kan armoede voorkomen.”
De Kerk in Nesselande is “een relatief kleine gemeente”, zegt diaken Raoul Koolen. Maar klaarstaan voor anderen vindt de gemeente essentieel. “We hebben daarom goed nagedacht: hoe willen we diaconaat vormgeven? Voorheen hadden we elk jaar een doel waar we acties voor organiseerden. Maar we vonden dat diaconaat meer is dan dat: het is een houding. Dus onze vraag was: hoe kunnen we meer die houding tot stand brengen dan alleen acties organiseren?”
Ook had de gemeente een keuze gemaakt voor het thema armoede. “Nesselande is een vinexwijk in Rotterdam, en gemiddeld genomen staan hier dure huizen. Maar ook hier wonen mensen die geldzorgen hebben.”
Ken je buren
Samen dachten ze na over de vraag: “Hoe kunnen we als kerk meer bezig zijn met armoede in de wijk?” Ze wilden de gemeenteleden inspireren en informeren én wilden samenwerken met andere sociale organisaties in de wijk.”
Via een Kerk in Actie-consulent en een thema-avond kwam de gemeente op het spoor van SchuldHulpMaatje en de materialen van Red je het wel. Vervolgens ging de kerkenraad in gesprek met de wijkraad en lokale organisaties. “Er bleken best veel initiatieven te zijn voor mensen in armoede, maar niemand had volledig zicht op de mensen die hulp nodig hebben. Hoe signaleer je dan problemen?”
Als kerk bleken ze een duidelijk voordeel te hebben: “Als je dingen wilt signaleren, is het belangrijkste: ken je buren. Weet je wat er speelt, en durf je daarnaar te vragen? Wij zijn geworteld in de buurt. We hebben een groot informeel netwerk en onze leden wonen verspreid door de hele wijk. Dat kunnen wij als kerk toevoegen aan professionele organisaties.”
Makkelijke vraag
“Armoede is onzichtbaar, maar een levenskruispunt, zoals een scheiding, niet. Over dat soort gebeurtenissen in iemands leven ga je makkelijker in gesprek. En mogelijk kun je het dan ook over financiën hebben, dus ons punt was: let daarop!” Om de gemeente daarvan bewust te maken, bestelde de diaconie de boekjes over levenskruispunten en organiseerde ze een themadienst met een ervaringsdeskundige. De wijkraad werd uitgenodigd en een armoedeplatform uit de wijk hielp mee bij het organiseren van de dienst. De themadienst heeft mensen aan het denken gezet, weet Raoul. “Armoede komt ook in Nesselande voor, weten mensen nu. Na de dienst zeiden ze: ‘O, kunnen geldzorgen ook spelen bij geboorte of bij trouwen? Nooit aan gedacht!’ De vraag ‘red je het wel?’ is een heel makkelijke vraag die ze eenvoudig kunnen stellen.”
Kleine daden
Dankzij de boekjes kunnen mensen eerder signaleren of iemand met geldzorgen kampt. “En omdat je ze kunt weggeven aan een ander, helpen ze ook om met die persoon in gesprek te gaan.” De kerkenraad bestelde ook het boekje Hoopgevers voor de diaconale werkgroep. “Omdat we maar een kleine gemeente zijn, zijn de middelen en tijd beperkt. Ik ben de enige diaken, gelukkig hebben we ook een diaconale werkgroep waar zeven mensen in zitten. Zij zijn heel belangrijk om het diaconaat vorm te geven. We hebben de taken mooi verdeeld, iedereen zet zijn talenten in.”
Raoul onderstreept: “Diaconaat is niet iets van de diaconie, maar van de hele gemeente. We vinden het belangrijk dat gemeenteleden zich dat realiseren. Vaak maken we dat heel groot met acties en kledinginzamelingen, maar het gaat om de kracht van kleine daden.”
Zo werkt de Kerk in Nesselande ook samen met organisaties voor ‘Kerk in Nesselande in actie’: “We werven dan mensen voor kleine praktische klussen in de buurt. We hebben een paar keer geverfd, een tuin opgeknapt en pannenkoeken gebakken bij een begeleidde woonvorm.”
Blijvende aandacht
Wil de gemeente het onderwerp levend houden voor de gemeente, dan is het belangrijk dat er blijvend aandacht voor is, realiseert Raoul zich. “Het is niet met een themadienst gefikst. Ik ben van plan om een uitgebreid artikel te schrijven over het onderwerp voor in onze gemeenteapp en misschien voor de externe nieuwsbrief. Ook wil ik de afzonderlijke levenskruispunten uitdiepen in een artikel om het onderwerp actueel te houden. Ook blijven we in gesprek met de wijkraad en met maatschappelijke organisaties.”
Soms is het een kwestie van uitproberen, weet hij. “We kunnen lang praten, maar we willen gewoon dingen doen. Dan merken we vanzelf wat werkt en wat niet. Dat vind ik een grote kracht van kleine daden. Kleine bewegingen maken een groot verschil als we ze allemaal zetten.”