Een luisterend oor. Iemand die een klusje voor je doet. Een naaste die je uit het isolement haalt. Kleine daden kunnen het begin zijn van iets nieuws, weet Matthijs van den Berg. De hoopvolle toekomst die God aan ieder mens belooft, begint al hier op aarde.
Zodra je je inzet voor een ander, ervaart die: ik word gezien. Dat kan precies het verschil maken voor mensen die worstelen om hun hoofd boven water te houden. Ze ervaren dat ze niet alleen staan en dat verandering mogelijk is. Dat is precies wat het diaconaal platform in Alblasserdam, een samenwerking van zo’n vijftien plaatselijke kerken, wil bereiken. Het platform krijgt van de gemeente of welzijnsorganisaties verzoeken om mensen in financiële nood te steunen met een bijdrage.
Matthijs van den Berg, lid van de Protestantse Gemeente Alblasserdam, is voorzitter van het platform. “Het platform is opgericht omdat we als kerken veel meer wilden betekenen voor de mensen in het dorp. Achter de schermen gebeurde al heel veel, maar we willen ook makkelijk gevonden kunnen worden door mensen in het dorp. Want ook in Alblasserdam is veel armoede en eenzaamheid.”
Praktische hulp
Een aantal kerken uit het diaconaal platform zijn ook lid van HipHelpt, de organisatie waar vrijwilligers praktische hulp bieden aan mensen zonder sociaal netwerk. “Naast financiële hulp wilden we ook praktische ondersteuning bieden. Dat kan gaan om een voedselpakket bij iemand thuis langsbrengen, een schilderijtje ophangen, of een tuin met onkruid aanpakken.”
De hulpvragen komen vaak vanzelf, heeft hij gemerkt. “We kijken eerst altijd of mensen echt geen netwerk hebben en geen lid zijn van een geloofsgemeenschap. Zijn ze dat wel, dan verwijzen we hen namelijk door naar hun eigen kerk.”
Voor iedereen
“Dat mensen in misère verkeren, is ergens een gevolg van”, zegt hij. “Maar God wil dat mensen een hoopvolle toekomst hebben. Wat de problemen ook heeft veroorzaakt, hij gelooft dat God die hoopvolle toekomst voor ieder mens wil. “God wil dat al zijn schepselen uit de misère komen.”
“In de kerk hoor je het Evangelie: God verlost mensen. Die hoop gaat over meer dan bijvoorbeeld een schuldenvrij leven, het gaat ook over je hart. Maar die verlossing gaat dus óók over het alledaagse. Diaconaat noemt hij daarom “een wezenlijk onderdeel van het koninkrijk. Het gaat in de kerk niet alleen om woorden, maar ook om daden.”
Te vies
In huis komen bij mensen die een heel andere leefwereld of achtergrond hebben, is ook voor mensen uit kerken heel leerzaam, weet hij. “Het oordeel sluipt er makkelijk in: deze persoon kan geen orde houden. Eigen schuld. Hij heeft nooit geleerd om de financiën op orde te houden. Soms kom je bijvoorbeeld bij mensen thuis die zichzelf verwaarlozen. Het voelt misschien alsof het daar eigenlijk ‘te vies’ is om binnen te komen.” Hij onderstreept dat je moet uitkijken met oordelen: “Problemen hebben ook te maken met levensloop en kansen. Juist als je wél het leven binnenstapt van iemand die zichzelf heeft verwaarloosd, kijk je in een spiegel: dit had mij ook kunnen overkomen. Eigenlijk zijn wij zelf ook te vies om bij God binnen te komen – en toch komt Hij.”
Vooruitgeschoven
De financiële hulp van het diaconaal platform is meestal vrij anoniem, maar via HipHelpt komen vrijwilligers wel bij mensen over de vloer. “Zij komen op plekken waar de gemeente niet komt. Zie je meer problemen als je bij iemand komt om een klusje te doen, dan kun je dat melden bij de coördinator. Eigenlijk zijn deze vrijwilligers vooruitgeschoven pionnen.” Hij hoopt dat zij zich durven te verbinden aan degenen met wie ze in contact komen. “Vaak gaat het om eenmalig contact. En het is mooi als je als vrijwilliger een schilderijtje ophangt bij iemand, maar wat als je iemand ook verder kunt helpen? Het zou mooi zijn als mensen uit de geloofsgemeenschappen zich meer aan hulpvragers zouden willen verbinden, maar dat moeten beide kanten natuurlijk willen.”
Geloof, hoop en mildheid
Het verrast hem nog steeds hoe schrijnend sommige situaties zijn. “Het is verbijsterend hoeveel problemen er zijn in een dorp als Alblasserdam. Gelukkig hebben we trouwe vrijwilligers die het nodige doen. En als we als diaconaal platform geven, doen we dat mild.”
Hij noemt het voorbeeld van een man die afgesloten dreigde te worden van energie. Doordat hij analfabeet was, had hij niet in de gaten dat de stand van de energiemeter was gecorrigeerd nadat die maandenlang een te lage stand had doorgegeven. “Hij had in die maanden dus ongemerkt een schuld opgebouwd én het voorschot moest acuut betaald worden”, vertelt Matthijs. “Wij konden voor hem het voorschot betalen.”
“Als je geen netwerk om je heen hebt, dan is het belangrijk dat er toch iemand is die dat voor je regelt. Zelfs als we niet kunnen nagaan wat het effect op de langere termijn is, helpen wij in vertrouwen en vanuit geloof, hoop en liefde. Ik vind het mooi dat we elkaar hier als kerken ook in vinden.
