Argwaan in vertrouwen veranderen, daar is het Moses Alagbe om te doen in de Amsterdamse Bijlmer. De voorganger van het Maranatha Community Transformation Center weet: het gaat niet om een kerk van stenen, maar om een gemeenschap van mensen. Zo verandert de hele wijk – één kop thee, gedeeld ontbijt of herstelde fiets tegelijk.
“Toen we hier in 2005 begonnen, zagen we veel armoede. Daarmee bedoel ik niet alleen financieel tekort, maar vooral sociale armoede. Veel mensen hadden niemand. Of ze zaten in een sociaal isolement door problemen thuis: huiselijk geweld of seksueel geweld. Maar God heeft de mens gemaakt om het leven te delen – en dat proberen wij hier te doen. Door de week zijn er allerlei activiteiten, op zondag hebben we een dienst waar mensen hoop uit kunnen putten.”
Eigen behoefte
Het lijkt simpel: activiteiten organiseren voor de buurt. Maar die activiteiten zorgen wel voor verandering. Een belangrijke reden voor het succes: er worden alleen dingen georganiseerd waar de wijkbewoners zelf behoefte aan hebben.
“Op maandag komt hier altijd een groep vrouwen bij elkaar. Dat begon in 2005 met vrouwen die eenzaam waren, vooral moslimvrouwen. Ze dronken thee en praatten met elkaar. Maar op een gegeven moment wilden ze ook iets doen met elkaar. Nu staan er 25 naaimachines. Ze maken kleren voor zichzelf en hun familie, en besparen zo geld. Een van de vrouwen is zelfs een eigen kledingzaak begonnen.”
Ook andere activiteiten zijn gaandeweg ontstaan: het ontbijt op dinsdagen voor zo’n 100 schoolkinderen die anders thuis niets eten in de ochtend, de inloop waar mensen met al hun vragen terecht kunnen – van relatieproblemen tot juridische vragen aan de vrijwillige advocaat – de speelotheek, het gratis diner op donderdagavond waar iedereen welkom is, seminars over thema’s als opvoeden of het voorkomen van geweld en misbruik. Al deze activiteiten hebben als doel: bouwen aan een gemeenschap.
Erbij horen
De impact is groot, want tussen de broodjes en de gesprekken en het geratel van naaimachines door gebeurt het belangrijkste: mensen leren elkaar kennen en voelen zich gezien. Een klein gebaar kan veel betekenen voor iemand, weet Moses Alagbe. Hij herinnert zich hoe ze een tijdlang fruit uitdeelden in de wijk en een man van 80 jaar oud regelmatig fruit kwam halen. “Op een dag zei hij: ‘Dit is het beste wat mij is overkomen.’ Hij komt nu elke week om fietsen van kinderen te repareren. Voorheen was hij vaak ziek, nu is hij actiever dan ooit. Hij is heel blij dat hij op zijn leeftijd van betekenis kan zijn. Als mensen weer ergens bij horen, ontstaat er ruimte voor groei.”
Vertrouwen en vrede
Als hij terugkijkt op de afgelopen twintig jaar, ziet hij een enorme verandering. “In deze wijk wonen mensen met allerlei verschillende culturele en religieuze achtergronden. Vroeger bekeken bewoners elkaar vooral met argwaan. Ouders zeiden bijvoorbeeld tegen hun kinderen dat ze met bepaalde kinderen niet mochten spelen omdat die een ander geloof hadden.”
Dankzij alle activiteiten is er nu veel meer cohesie. “Mensen eten samen en leren elkaar beter kennen. Kinderen spelen samen, de moeders drinken samen koffie. Op straat groeten mensen elkaar. Het wantrouwen is echt afgenomen. Dat is een geweldige impact. Als je samen eet en praat, verdwijnt de angst. Er ontstaat een sfeer van vertrouwen en vrede.”
Natuurlijk gaat niet alles vanzelf. Zo hebben een paar wijkbewoners weleens geklaagd omdat ze geen kerstpakket kregen – de Maranatha Community deelt er jaarlijks duizend uit, betaald uit eigen zak. En een paar keer heeft iemand geprobeerd het gebouw te vernielen door explosieven naar binnen te gooien. “De reden was niet duidelijk. Ik begrijp ook niet waarom iemand dit zou willen doen. We zetten ons juist in voor de wijk.”
De sleutel is volgens hem om mensen zoveel mogelijk zélf in te zetten. “We inventariseren welke talenten mensen in de buurt hebben. Al die mensen nodigen we uit voor een pannenkoekenavond – daar komen mensen altijd op af. En dan kijken we wat zij voor de buurt kunnen betekenen. Iemand die kan boksen, kan mensen uit de buurt bijvoorbeeld leren boksen. Zo kan het groeien. Er wonen hier veel mensen die een hoop te bieden hebben. Samen vormen we die gemeenschap.”
