Zorgnieuws

Snel hulp bij geldzorgen dankzij samenwerking met zorg en welzijn in Leiden

Nikki van Blijdenstein van SchuldHulpMaatje met Sasja Crooymans

Geldzorgen. Je kunt er letterlijk ziek van worden. Zorgprofessionals zien regelmatig patiënten of cliënten met geldzorgen. SchuldHulpMaatje en Stichting Zorg en Zekerheid bouwen in Leiden aan samenwerking met ketenpartners in zorg en welzijn. Het doel: mensen met (potentiële) schulden of geldzorgen eerder bereiken en hierdoor zowel hun psychische als lichamelijke gezondheid verbeteren. Die samenwerking levert in de praktijk goede resultaten op: deskundige en vroegtijdige hulp voor mensen met geldzorgen en ontlasten van de zorgprofessional.

Samen duurzaam helpen in Leiden
Onderzoek* toont aan dat geldzorgen en schulden slecht zijn voor de gezondheid en zich kunnen uiten in fysieke en/of psychische klachten. De samenwerkingspilot ‘Samen duurzaam helpen’ met zorgverleners is in 2023 gestart in de Leidse wijken Hoge Mors en Lage Mors. Het aantal mensen dat hulp kreeg bij geldzorgen verviervoudigt naar verwachting dit jaar in deze wijken. Meer dan de helft (57%) van de 23 benaderde zorg- en welzijnsprofessionals heeft al interesse getoond of doet mee aan de pilot door geldzorgen te signaleren en patiënten te verwijzen naar de juiste hulp. De initiatiefnemers SchuldHulpMaatje Nederland, Voor Elkaar Leiden en Stichting Zorg en Zekerheid – die de pilot financieel mogelijk maakt – willen graag uitbreiden naar andere Leidse wijken. Zo kunnen ook andere inwoners geldzorgen in een vroeg stadium aanpakken en zorgverleners kunnen mensen met geldzorgen eenvoudig doorverwijzen naar een betrouwbare partner.

* ‘Ziek van geldzorgen’, Hogeschool Utrecht (2021), auteurs Maud Dolsma (onderzoeker), Nadja Jungmann (lector) en Annemarieke van der Veer (onderzoeker)


Geen extra registratie
Vijf maanden geleden kwam begeleider Sasja Crooymans in contact met Nikki van Blijdenstein van SchuldHulpMaatje. Als woonbegeleider bij Jados, begeleid wonen voor mensen met autisme die extra hulp kunnen gebruiken bij bijvoorbeeld studie, werk of wonen, ziet Sasja veel cliënten die worstelen met financiën en administratie. “Natuurlijk willen we als woonbegeleider daarbij helpen. Maar een cliënt heeft vaak nog veel meer ondersteuningsvragen en de werkdruk is soms hoog. Bovendien wil ik geen verkeerde financiële adviezen geven.”

Nikki gaat bij zorgverleners als Sasja een kwartiertje langs, op een moment dat past in de agenda van de zorgverlener. “We realiseren ons namelijk heel goed dat zij drukbezet zijn. Wij vragen van zorgverleners alleen om geldzorgen te signaleren en mensen naar ons door te verwijzen. Het vraagt van hen dus geen extra werk of registratie. Zorgprofessionals horen en zien vaak als eerste de hulpvraag bij mensen met geldzorgen. Veel mensen met financiële zorgen zijn namelijk niet in beeld bij schuldhulpverlening. De drempel om hulp te vragen aan bijvoorbeeld de gemeente is hoog. Als je geldzorgen hebt, praat je makkelijker met je huisarts of fysiotherapeut. Of de zorgverlener kan geldzorgen signaleren en bespreekbaar maken.”

Preventieve aanpak
Sasja zag direct de mogelijkheden voor haar cliënten. In eerste instantie nam zij een cliënt mee naar het spreekuur in buurthuis Morschwijck, waar Nikki met getrainde vrijwilligers twee keer per week het spreekuur ‘Papier en Geld’ houdt. Sasja: “Als zorgverlener voel je je heel verantwoordelijk voor je cliënten. Maar dat betekent niet dat je hen ook altijd zelf moet helpen. Waar je zelf onvoldoende kennis hebt, schakel je hulp in. Nikki stelde voor bij ons op de woonlocatie te komen om daar gesprekken te doen met cliënten met geldzorgen. Heel drempelverlagend. Het is voor cliënten kwetsbaar om een onderwerp als financiën met iemand te delen, maar Nikki en haar team sluiten heel goed en zonder oordeel bij mensen aan. Dat geeft openheid, veiligheid en vertrouwen.”

De zorgprofessionals die in deze pilot samenwerken met SchuldHulpMaatje zijn enthousiast, concludeert projectleider Angela de Jong. “Een POH-GGZ vertelde mij dat financiële stabiliteit een essentieel ingrediënt is voor een gezond leven. En dat zij vanuit de huisartsenpraktijk niet alleen symptomen wil behandelen, maar juist de dieperliggende oorzaken wil aanpakken. Dat is haar drijfveer om aan te sluiten bij deze pilot.”
Persoonlijk maatwerk is belangrijk in het aanpakken van geldzorgen of schulden. Nikki: “Met wie meer nodig heeft dan het spreekuur, maak ik een individuele afspraak. Of ik koppel iemand met geldzorgen aan een gecertificeerd SchuldHulpMaatje, die een periode aan huis begeleiding biedt totdat iemand de financiën en administratie weer zonder hulp kan doen. Ook mensen die slecht ter been zijn, bezoek ik zelf thuis. Er is veel maatwerk mogelijk. Snel hulp krijgen bij beginnende geldzorgen is heel belangrijk. Daarmee voorkom je grotere financiële problemen en de negatieve invloed van geldstress op de gezondheid.”

Op de foto: Nikki van Blijdenstein (links, SchuldHulpMaatje) in gesprek met Sasja Crooymans

SchuldHulpMaatje vroeg inschakelen voorkomt stapeling van schulden

Steeds meer mensen met geldzorgen en/of schulden krijgen begeleiding van een SchuldHulpMaatje. In 2023 steeg het aantal hulpvragen bij SchuldHulpMaatje opnieuw met 12 procent, naar bijna 11.000. “Met steeds meer Nederlandse huishoudens die financieel kwetsbaar of financieel ongezond zijn*, is het aantal mensen dat hulp zoekt nog altijd het topje van de ijsberg”, vertelt Peter Rijsdijk, algemeen directeur SchuldHulpMaatje Nederland.

Van de hulpvragers is 61 procent (nog) niet in beeld bij beroepsschuldhulpverlening. Dat betekent dat SchuldHulpMaatje een aanvulling is op de beroepsschuldhulpverlening en mensen via informele netwerken en online weet te bereiken om hulp te bieden. Dat is goed nieuws, want het voorkomt verdere stapeling van schulden. Ook ondersteunt SchuldHulpMaatje mensen als het nodig is om hulp te (durven) vragen bij formele instanties.
Zangeres Sharon Kips, sinds afgelopen jaar ambassadeur voor SchuldHulpMaatje en zelf bekend met geldzorgen: “Geldproblemen zorgen voor stress en als je stress hebt, kun je niet meer helder nadenken. Hoe fijn is het dan als iemand naast je staat die met je meekijkt en zegt: we pakken dit samen op. Dat is wat SchuldHulpMaatje doet. Ik zou willen dat ze er toentertijd al waren geweest, dat had veel ellende in mijn leven kunnen voorkomen.” 

SchuldHulpMaatje actief in 161 gemeenten
Mensen die kiezen voor persoonlijke en deskundige begeleiding van een SchuldHulpMaatje houden zelf de verantwoordelijkheid in handen en worden gecoacht naar een gezonde financiële huishouding. Gratis en zonder oordeel. In 2023 hielp SchuldHulpMaatje daarnaast ruim 44.000 mensen preventief online met informatie, advies en tools hoe ze zelf kunnen werken aan een financiële balans.
Het afgelopen jaar waren 3211 vrijwilligers actief voor SchuldHulpMaatje. Inwoners van 161 gemeenten kunnen begeleiding krijgen van een SchuldHulpMaatje. Elf nieuwe vestigingen werden geopend en sloten zich aan als lid bij de Vereniging SchuldHulpMaatje: Maastricht, Dommeldal, Nunspeet, Ommen, Veendam-Pekela, Hoeksche Waard, Nieuwegein, Amstelveen, Waddinxveen, Nijmegen en De Bilt.

Meer informatie
Meer informatie over SchuldHulpMaatje, de locaties in Nederland, hulp krijgen van een SchuldHulpMaatje of Maatje worden staat op schuldhulpmaatje.nl/locaties.
Bekijk op schuldhulpmaatje.nl/resultaten wat SchuldHulpMaatje in 2023 heeft bereikt met vrijwilligers, fondsen en partners voor mensen met financiële problemen en lees de ervaringsverhalen van hulpvragers.

* Zes op de tien Nederlandse huishoudens is financieel kwetsbaar of financieel ongezond, blijkt uit onderzoek van Deloitte in samenwerking met Nibud en Universiteit Leiden. In 2021 was dat nog vijf op de tien.

ChristenUnie, BBB, CDA en maatschappelijke organisaties slaan handen ineen in de Coalitie Samenleving

Coalitie Samenleving ondertekening 2023

‘Doe mee aan een zorgzaam Nederland, wij gaan je daarbij ondersteunen’ is de oproep van de ChristenUnie, BBB en CDA, samen met Schuldhulpmaatje, TijdvoorActie, HipHelpt, Jobhulpmaatje, Stichting Present en Lelie zorggroep. Mantelzorgers en vrijwilligers moeten een duidelijke rol krijgen, naast de professionele zorgverlener en de overheid, in het verlenen van zorg aldus de organisaties van deze coalitie.

Peter Rijsdijk, algemeen directeur van SchuldHulpMaatje Nederland: “Vrijwilligers en zorgverleners kunnen via samenwerking veel meer betekenen voor mensen die worstelen met hun gezondheid in relatie tot financiële zorgen. Hier is veel winst te behalen.”
Veel Nederlanders willen wel voor elkaar zorgen, maar hebben de tijd, ruimte en het geld niet om dat te doen. Terwijl we dat wel hard nodig hebben, zeker als we kijken naar de komende jaren met vergrijzing, personeelstekorten en onhoudbare zorgkosten. De ‘Coalitie Samenleving’ doet daarom negen concrete voorstellen om mantelzorgers en vrijwilligers te ondersteunen.

Lees het Manifest Coalitie Samenleving


De coalitiepartners beseffen dat dit een omslag in het denken én doen is, die niet van de ene op de andere dag is gemaakt. Daarom willen de partners in gesprek met de samenleving over nieuwe en realistische verwachtingen van de zorg van morgen, voldoende financiële middelen voor zorgaanbieders en vrijwilligersorganisaties om die omslag te kunnen maken en een langetermijnbeleid informele zorg. In de verkiezingsprogramma’s van de betrokken politieke partijen worden diverse voorstellen gedaan om vrijwilligerswerk gemakkelijker te maken, door regels te vereenvoudigen en vrijwilligers beter te ondersteunen.

De 9 voorstellen die de Coalitie Samenleving doet, zijn op donderdag 2 november 2023 gepresenteerd bij Stichting Bethanië, waar vrijwilligers en zorgorganisaties zich inzetten voor de bewoners die wat extra aandacht verdienen. Meer informatie: coalitiesamenleving.nl